BHP na BUDOWIE

Bezpieczeństwo na budowie, w porównaniu z innymi miejscami wykonywania pracy, charakteryzuje się wysoką liczbą wypadków śmiertelnych i ciężkich, do których corocznie dochodzi na placach budów.

Bezpieczeństwo na budowie, w porównaniu z innymi miejscami wykonywania pracy, charakteryzuje się wysoką liczbą wypadków śmiertelnych i ciężkich, do których corocznie dochodzi na placach budów. Bezpieczeństwo na budowie stało się w ostatnich latach bardzo ważnym obszarem zarządzania w firmach budowlanych. Zwiększa się grono sygnatariuszy Porozumienia dla Bezpieczeństwa w Budownictwie, a Tydzień Bezpieczeństwa na budowach jest organizowany na kilkuset budowach.

Odpowiedzialność za bezpieczeństwo na budowie

Do obowiązków inwestora w zakresie organizacji procesu budowlanego należy zapewnienie: projektu budowlanego, kierownictwa budowy oraz opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (planu bioz). Sporządzenie go przed rozpoczęciem budowy ma na celu wyeliminowanie zagrożeń związanych z prowadzeniem robót budowlanych, stwarzających szczególnie wysokie ryzyko dla bezpieczeństwa i zdrowia ludzi (upadek z wysokości lub przysypanie ziemią).

Należy zaznaczyć, iż intencją Dyrektywy Rady 92/57/EWG w sprawie minimalnych wymagań bioz na budowach, wprowadzonej do przepisów Prawa budowlanego, było podkreślenie wagi planowania bezpieczeństwa (rozpoznanie zagrożeń, ocena ryzyka, wskazanie sposobu zapobieżenia ewentualnym wypadkom) w fazie: projektowania, rozpoczęcia i prowadzenia prac budowlanych.

Praktycznie to kierownik budowy jest zobowiązany sporządzić lub zapewnić plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, jeżeli wykonywane będą roboty, związane z wyjątkowo wysokim ryzykiem oraz przewiduje się ich trwanie dłużej niż 30 dni roboczych, zatrudnienie co najmniej 20 pracowników lub dużą pracochłonność (powyżej 500 osób/dzień). Inne istotne zadania kierownika budowy, dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie to:

  • koordynacja robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów (opracowanie założeń technicznych i organizacyjnych),
  • koordynacja działań zapewniających przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawartych w przepisach BHP oraz w planie bioz,
  • wprowadzanie niezbędnych zmian w planie bioz, wynikających z postępu robót budowlanych.

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie budowlanym. Do jego obowiązków należy w szczególności:

  • niedopuszczanie pracowników do pracy, do której wykonywania nie posiadają wymaganych kwalifikacji (dotyczy np. elektryków, operatorów urządzeń technicznych) lub potrzebnych umiejętności,
  • wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, narzędzia, a także sprzęt do tymczasowej pracy na wysokości, w szczególności drabiny i rusztowanie, spełniające wymagania zasadnicze oraz minimalne, dotyczące BHP w zakresie użytkowania ich podczas pracy,
  • poddawanie pracowników badaniom lekarskim i szkoleniom w zakresie BHP przed dopuszczeniem ich do pracy oraz prowadzenie okresowych badań i szkoleń w tym zakresie,
  • ocenianie ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy, istniejących na placu budowy i informowanie pracowników o ryzyku i zasadach ochrony przed zagrożeniami,
  • wyposażanie pracowników w ubrania i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, których stosowanie jest wymagane na danym stanowisku.


Przestrzeganie BHP na budowie wymaga wiedzy

Analiza wypadków przy pracy w budownictwie wskazuje na poważne zaniedbania w zakresie spełniania warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. W Polsce sprawy związane z planowaniem, projektowaniem oraz prowadzeniem prac budowlanych ujęte zostały w ustawie Prawo budowlane. Określa ono m.in. zakres obowiązków inwestorów i kierowników budów, natomiast obowiązki pracodawców (przedsiębiorców budowlanych), osób kierujących pracownikami (kierowników budowy, robót, mistrzów budowlanych) oraz samych pracowników, reguluje ustawa Kodeks pracy oraz przepisy szczegółowe bezpieczeństwa i higieny pracy.

W artykule skrótowo przedstawiono najbardziej istotne rodzaje zagrożeń, występujących na placach budów, które decydują o niedostatecznej ocenie budownictwa w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób pracujących w tej branży. Znajomość przynajmniej podstawowych wymagań przepisów BHP przez przedsiębiorców budowlanych oraz ich pracowników jest z pewnością podstawowym czynnikiem dającym możliwość poprawy tego stanu. Należy jednak pamiętać, że skuteczne działania, wynikające z tej wiedzy powinny prowadzić do umiejętności przewidywania (oceny ryzyka) oraz wczesnego zapobiegania nieprawidłowościom lub korygowania ich, zanim jeszcze spowodują one tragiczne skutki.